Zeki Kurtçu (Deloitte Türkiye Yönetim Kurulu Üyesi ve Ortağı)
INFOMAG - Ağustos 2011
2011 yılının ilk beş aylık sonuçları açıklandı. Buna göre doğrudan yabancı sermaye girişi 5.6 milyar dolar oldu. Bu rakkam geçen yılın aynı döneminde 2.6 milyar dolar olarak gerçekleşmiş. Bu rakamlar doğrudan yabancı sermaye girişinde bir hareketlenme başladığını bize gösteriyor.
2007 yılında ve kısmen 2008’de gerek Avrupa Birliği ülkelerinden gelen yatırımcılar ve gerekse Özel Fonlar (private equity) aracılığı ile doğrudan yabancı sermaye girişi çok iyi bir seviyeye gelmişti. Belki kriz olmasaydı şu anda çok daha iyi bir noktaya gelecektik. Kriz öncesi finansman koşulları Avrupa Birliği süreci ile birleşince doğrudan yabancı sermaye açısından çok olumlu bir iklim yaratmış idi. Krizin kısmen duraksaması ile yeniden bir hareket başlayacak izlenimini alıyoruz. Gerçekten de Avrupa Birliği süreci içinde (ne kadar uzun sürerse sürsün), Avrupalı şirketlerin kendi genişleme panları dahilinde Türkiye’de şirket kurmaları, şube açmaları veya mevcut şirketlere ortak olmaları bana geri dönüşü olmayan bir süreç gibi geliyor.
2007-2008 yıllarında kuvvetli bir sermaye girişi başladığında ödevlerimizden birini çok güzel yapmıştık, yani çok iyi bir yabancı sermaye mevzuatı ile formaliteleri en az seviyeye indirmiştik. Şimdi yeni dönemde mevcut olan iki engel ve olumsuzluğa dikkat çekmek istiyorum. Bunlardan ilki muhasebe sistemimiz, diğeri ise firmaların şeffaf olmayan yapılarıdır. Neyseki bu iki husus da yeni Ticaret Kanunu ile giderilmiş olacak. Gelecek yıl bu zamanlar yeni kanun yürürlüğe girmiş olacak 2013’ten itibaren de defterlerimizi Uluslararası Muhasebe Standartları’na göre tutacağız. Şeffaflık ve kurumsal yönetim prensipleri de devreye girmiş olacak.
Gerçekten de gözlemlerimize göre yabancıların yatırım kararlarındaki unsurların başında mali tabloları doğru okuyabilmek geliyor. Bunun için de mali hesapların belli prensiplere göre tutulması gerekiyor bunlara da kısaca Uluslararası Muhasebe Standartları (UMS), ve Uluslararası Finansal Raporlama Standartları (UFRS) deniliyor.
İkinci önemli konu olan şeffaflık da mevcut haliyle yabancı yatırımcıları oldukça tedirgin ediyor. Çünkü ilk akla gelen şey, şeffaflık ve kurumsallık olmayan bir şirkette geçmişte bazı uygunsuz işler yapılmış olabilir ve bu yüzden de şirketler risk altında olabilir. Bunlar başta vergi olmak üzere diğer ticari kurallar ve yasalara uyumamaktan olabilir. Doğaldır ki hiçbir yatırımcı yeni gireceği bir ülkede böyle tatsız sürprizlerle karşılaşmak istemez.
Global krizden sonra şimdi de bazı Avrupa ülkeleri Kamu Maliyesi krizi ile karşı karşıya kaldılar. Bu borçlanma krizinin devam etmesi ve büyümesi yatırım iklimini dolaylı olarak ve olumsuz şekilde etkileyebilir. 2007-2008 dönemindeki olumlu havaya tekrar dönebilmemiz için bir süre daha beklememiz gerekecek gibi görünüyor.