GÜMRÜK VE DIŞ TİCARET SİRKÜLERİ
NO:2006/218
09.11.2006 tarih ve 26341 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelik ile 31.05.2002 tarihli ve 24771 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gümrük Yönetmeliği’nin 126, 127, 179, 181, 184, 192 ve 331 inci maddelerinde değişikliğe gidilmiştir.
· 126 ncı maddede yapılan değişiklikler şu şekildedir;
Söz konusu maddede, tescil edilen beyannamenin kağıt nüshalarının ekleri ile birlikte Gümrük Kabul Memuruna (değişiklikten önce Gümrük Onay Memuruydu) verileceği belirtilmiştir. Kabul memuru yalnızca beyanname ekinde yer alması gereken eklerin beyannameye ekli olup olmadığını kontrolle görevlendirilmiştir.
Değişiklikten önce, Kabul Memuruna verilen bu görevi Onay Memurları yürütmekteydi. Ancak Onay Memurları Kabul Memurlarından farklı olarak beyanname ekinde yer alan belgelerde kayıtlı bilgilerin beyannamede kayıtlı bilgilerle aynı olduğunu kontrol etmekle de görevli idi.
Yapılan bu değişiklik sonucunda Onay Memuru kavramı kaldırılmış ve yerine yalnızca gerekli dokümanların beyannameye ekli olup olmadığını kontrol eden Kabul Memuru kavramı getirilerek gümrük işlemlerindeki mükerrer nitelikteki kontrollerin ortadan kaldırılması ve işlemlerin kolaylaştırması hedeflenmiştir.
· 127 nci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Beyan sahibi tarafından, tescilden sonra beyanname ve eklerinin kabul memuruna ibrazına kadar beyanname üzerinde yer alan eşyanın cins, nevi ve niteliğiyle marka ve numaraları haricindeki bilgiler düzeltilebilir. Gerekli değişiklik yapıldıktan sonra dökümü alınan beyanname yükümlüsü tarafından imzalanarak ilgili gümrük memuruna verilir.
Değişiklikten önce, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 63 üncü maddesine paralel olarak gümrük beyannamelerinin tescilden sonra düzeltilemeyeceği ancak beyan sahibinin talebi ve gümrük idare amirinin izni ile beyanname üzerinde yer alan eşyanın cins, nev’i ve niteliğiyle marka ve numaraları haricindeki bilgilerin düzeltilebileceği belirtilmekteydi. Bu çerçevede mükelleflerin, tescil ettikleri ancak gümrük idaresine teslim etmedikleri beyannamelerde değişiklik yapıldığında gümrük değişikliği almak zorunda kalınıyordu.
Yönetmelik değişikliği sonucunda mükellefler tescil ettirdikleri ancak gümrük idaresine teslim etmedikleri beyannameler üzerinde gümrük idaresinden herhangi bir gümrük değişikliği almadan istedikleri ölçüde değişiklik yapabileceklerdir.
Ancak mükelleflerce gümrük idaresine teslim edilen gümrük beyannamesinin, söz konusu beyannamenin en son hali olduğundan nasıl emin olunacağı konusunda Gümrük Müsteşarlığınca ilave açıklamalar ve BİLGE sisteminde çeşitli değişiklikler yapılacağı düşünülmektedir.
· 179 uncu maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Beyanın kontrolü amacıyla, beyannamenin kabulü ile birlikte bilgisayar sistemi tarafından risk kriterlerine göre yapılacak kontrol veya muayenenin türü ve kontrolle görevli memur veya muayene memuru otomatik olarak belirlenir. Yapılacak kontrol veya muayenenin türü kırmızı, sarı, yeşil ve mavi hatlara göre belirlenir.
Değişiklikten önce Yönetmelik’te kontrolle görevli memur (KGM) ifadesi yer almamaktaydı. Yayımlanan Yönetmelikte kimlerin kontrolle görevli memur olacağı açıklıkla belirtilmemiş, ancak Yönetmeliğin 184 üncü maddesine yapılan ilave ile kontrolle görevli memurların da Gümrük, Dış Ticaret, Türk Parasının Kıymetini Koruma Mevzuatı ile diğer mevzuat hükümleri bakımından yapılacak işlemleri yürütmekle görevli olacağı belirtilmiştir.
181 ve 184 ve 192 nci maddelere yapılan değişikliklerle eklenen ifadelerden hareketle KGM’lerin de, vergi kontrolü dışında muayene memurlarına benzer görevler yürüteceği anlaşılmaktadır. Vergi kontrolü dışında yapılacak gümrük kontrollerinin ihracat gümrük işlemleri ile ilgili olacağı tahmin edilmekle birlikte bu konuda da Gümrük Müsteşarlığının 1 aylık süre zarfında ilave açıklamalar yapacağı düşünülmektedir.
· 181 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Belge kontrolünde, kontrol ile görevlendirilen memur, beyannamedeki bilgileri ve eklerini inceler; tarife, kıymet, miktar, yasaklayıcı ve kısıtlayıcı önlemler ve duruma göre telafi edici vergi söz konusu ise, buna ilişkin belge kontrollerini de yaptıktan sonra uygun bulursa, bu hususu beyanname üzerinde gösterir ve bilgisayar sisteminde onay verir.
Beyanın kontrolü ile görevlendirilen memur, yaptığı inceleme sırasında beyanname ve ekli belgeler arasında ciddi bir farklılık tespit eder ve fiziki muayenenin yapılmasını gerekli görür ise beyannamenin arkasına bu hususu belirtir şerh düşerek idare amirine bildirir. Fiziki muayenenin idare amirince uygun görülmesi halinde, ilgili amir beyannameyi fiziki muayene ile görevli muayene memuruna havale eder ve işlemler bu memur tarafından sonuçlandırılır. Fiziki muayenenin idare amirince uygun görülmemesi halinde ise, ilgili amir, beyannameyi beyanın kontrolü için önceden görevlendirilen memura iade eder ve işlemlere kaldığı yerden devam edilir.
· 184 üncü maddesinin birinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
Beyanın kontrolü ile görevlendirilen memurlar da Gümrük, Dış Ticaret, Türk Parasının Kıymetini Koruma Mevzuatı ile diğer mevzuat hükümleri bakımından yapılacak işlemleri yürütmekle görevlidir.
· 192 nci maddesinin birinci ve ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Beyan ile yapılan kontrol ya da muayene arasında fark bulunması halinde, kontrol ya da muayeneyi yapanlarca bir müzekkere düzenlenerek idare amirinin onayına sunulur. İdare amirinin onayından sonra yapılacak değişiklikler beyan sahibine tebliğ edilir.
Tespit edilen farklara itiraz edilmemesi halinde, bu farklara ilişkin bilgiler kontrol ya da muayeneyi yapanlarca bilgisayar sistemine girilir ve düzeltme nüshasının dökümü alınır. Asıl beyanname ile düzeltme nüshası birleştirilir. Bu durum beyannamenin asıl nüshası üzerine belirtilir ve imzalanır. Kontrol ya da muayeneyi yapanlarca, düz beyaz kağıt üzerine dökümü alınan düzeltme nüshasına kişisel mühür basılır. Ayrıca idare mührü aranmaz.
· 311 inci maddesinin beşinci fıkrasının (e) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve bu bentten sonra gelmek üzere (f) bendi eklenmiştir.
e) Tankta bulunan serbest dolaşıma girmiş eşyanın, gümrük işlemlerinin bitirilmesini müteakip derhal çekimine başlanır ve çıkarılacak miktara bağlı olarak bu işlem 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'na istinaden hazırlanan ve 17/6/2004 tarihli ve 25495 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 4 üncü maddesinde akaryakıt olarak sayılan ürünler için 15 gün, diğer ürünler için ise 60 gün (Değişiklikten önce 35 gündü) içinde tamamlanır. Bu süreler içerisinde serbest dolaşıma girmiş eşyanın antrepodan çekilememesi halinde bu süreleri 30 güne kadar uzatmaya gümrük müdürlükleri yetkilidir. Bunun dışındaki farklı durumları inceleyerek sonuçlandırmaya Gümrük Müsteşarlığı (Gümrükler Genel Müdürlüğü) yetkilidir. (Değişiklikten önce Yönetmelikte süre uzatımına ilişkin herhangi bir hüküm bulunmamaktaydı)
f) 17/6/2004 tarihli ve 25495 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 4 üncü maddesinde akaryakıt olarak sayılan ürünlerin bulunduğu tankların dışındaki tanklarla ilgili olarak, (c) ve (d) bentleri hükümleri uygulanmaz."
Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar :
Yönetmeliğin 126, 127, 179, 181, 184 ve 192 nci maddelerine ilişkin değişiklikler 09.12.2006 tarihinde diğer maddelere ilişkin değişikliler ise yayımı tarihinde yürürlüğe girecektir.
Yukarıda yer verilen konuyla ilgili ek bilgiye ihtiyaç duyduğunuzda lütfen tarafımızla irtibata geçiniz.
Saygılarımızla,
DRT Denetim Revizyon Tasdik
Yeminli Mali Müşavirlik A.Ş.