Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ

KONU                   Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ (2007-32/33) yayımlandı.

 

Ülkemizde Kambiyo Mevzuatının temelini 1567 sayılı Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında Kanun ile bu Kanunun uygulanmasına ilişkin olarak yayımlanan Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı oluşturmaktadır.

 

Kambiyo mevzuatını oluşturan bir başka önemli mevzuat metni ise 91-32/5 sayılı Tebliğ’dir. 09.02.2007 tarih 26429 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2007-32/33 sayılı Tebliğ ile 91-32/5 sayılı Tebliğ yürürlükten kaldırılmış ve kambiyo uygulamalarına özellikle dış ticaret işlemleri ve yurt dışına yapılan sermaye ihracı yönünden önemli değişiklikler getirilmiştir.

 

Bilindiği üzere, 91-32/5 sayılı Tebliğ uyarınca ithalat bedellerinin ithalattan önce transfer edilmesi durumunda, söz konusu ithalat bedellerine ilişkin ithalattın transfer tarihinden itibaren 180 gün içinde gerçekleştirilmesi gerekiyordu ve firmaların ithalat taahhütlerini yerine getirip getirmedikleri ithalata aracılık eden bankalarca takip edilmekteydi. İthalattan bedellerinin ithalatın gerçekleşmesinin ardından gönderilmesi durumunda ise herhangi bir kambiyo takibi yapılmamaktaydı.

 

2007-32/33 sayılı Tebliğin 15/2 nci maddesinde ithalat taahhüt hesaplarının takibinin yapılmayacağı hüküm altına alınmıştır. Diğer bir ifadeyle ithalatta kambiyo takibine son verilmiştir. Bu firmalar açısından çok önemli bir gelişme olarak değerlendirilmektedir. Artık yurt dışına transferi yapılan bedelden daha düşük kıymette bir malın ithal edilmesi ya da ithalattın gerçekleşmesinin ardından fiyat ayarlamaları neticesinde yapılmak zorunda kalınan ilave transferler kambiyo mevzuatı açından sorun olmayacaktır.

 

91-32/5 sayılı Tebliğ uyarınca, yurtdışına müteahhit firmalarca yapılacak ihracat ile kitap, gazete, mecmua, pul ihracında, ihracat bedellerinin genel süre olan 180 günden farklı olarak 365 gün içinde yurda getirilmesine imkan tanınmaktaydı, 2007- 32/33 sayılı Tebliğ ile yapılan değişiklik sonucunda bahse konu 365 günlük süre sadece yurtdışına müteahhit firmalarca yapılacak ihracat için tanınmış olup kitap, gazete, mecmua ve pul ihracı bu kapsamın dışında tutulmuştur.

 

91-32/5 sayılı Tebliğ uyarınca yürürlükteki İhracat Rejimi ve Finansal Kiralama (leasing) Mevzuatı çerçevesinde kredili veya kiralama yoluyla yapılan ihracatta, ihracat bedelinin kredili satış veya kiralama sözleşmelerinde belirtilen süreleri izleyen 30 gün içinde yurda getirilerek bankalar veya özel finans kurumlarına satılması gerekmekteydi, 2007-32/33 sayılı Tebliğinin 9/4 üncü maddesi ile bu süre 90 güne çıkarılmıştır.

 

91-32/5 sayılı Tebliğ uyarınca alacak hakkının satın alınması suretiyle ticari riskin faktör kuruluşlarınca üstlenilmesi halinde, ihracat bedelinin üstlenilen risk oranında yurda getirilmesinden bu kuruluşlar sorumlu tutuluyordu, 2007-32/33 sayılı Tebliğin 10/2 nci maddesi ile yapılan değişiklik sonucunda, alacak hakkının satın alınması suretiyle ticari riskin faktör kuruluşlarınca üstlenilmesi halinde ihracat bedellerinin yurda getirilmesinden sorumlu olanı belirleme konusunda Hazine Müsteşarlığına yetki verilmiştir.

Tebliğ bu şekliyle faktoring yolu ile yapılacak ihracatlarda ihracatçılar açısından belirsiz bir durum ortaya koymuştur. Konuyla ilgili olarak Hazine Müsteşarlığı tarafından ayrı bir Tebliğ çıkarılacağı ve hangi durumlarda ihracat bedellerinin yurda getirilmesinden kimin sorumlu olacağına açıklığı getirileceği düşünülmektedir. 

 

 

91-32/5 sayılı Tebliğ uyarınca ihracata aracılık eden, ihracat bedelleri hesaplarına geçen ve gümrük idarelerince kendilerine gümrük beyannameleri gönderilen bankalar ve özel finans kurumları, ihracat bedellerinin yurda getirilmesini ve satışının yapılmasını izlemekle yükümlü tutulmuşlardı. 2007-32/33 sayılı Tebliğ ile yapılan değişiklik neticesinde yalnızca söz konusu ihracata aracılık eden bankalar ihracat bedellerinin yurda getirilmesini ve satışının yapılmasını izlemekle sorumlu tutulmuşlardır.

 

2007-32/33 sayılı Tebliğin 18 inci maddesi uyarınca Türkiye’de yerleşik kişiler, yurt dışında şirket kurmak, mevcut şirketlere ortak olmak veya şube açmak için yaptıkları ilk nakdi ve/veya ayni  sermaye ihracını müteakip 3 ay içerisinde, Hazine Müsteşarlığının internet adresinde (www.hazine.gov.tr) yer alan (EK-1) yurt dışına sermaye ihracına ilişkin bilgi formunu açıklamalar doğrultusunda doldurarak Hazine Müsteşarlığına göndermek zorundadır.

 

Sermaye ihracı gerçekleştiren Türkiye’de yerleşik kişilerin, her takvim yılını müteakip 3 ay içerisinde Hazine Müsteşarlığının internet adresinde yer alan söz konusu bilgi formunu, formda istenilen bilgileri ve yapılan transferleri güncelleyerek adı geçen Müsteşarlığa göndermeleri gerekmektedir.

 

Türkiye’de yerleşik kişilerin, tasfiye edilen veya devredilen yurt dışındaki şirket, ortaklık ve şubelerinin durumu hakkında, tasfiye sürecinin sona ermesini veya devredilmesini müteakip en geç 3 ay içerisinde adı geçen Müsteşarlığa bilgi vermeleri gerekmektedir.

  

  

Yurt dışı müteahhitlik hizmetlerine ilişkin Hazine Müsteşarlığı tarafından yayımlanan 96-32/16 sayılı ve Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından yayımlanan 96/11 sayılı Tebliğler özellikle yurt dışı müteahhitlik hizmetleri kapsamında gerçekleştirilecek geçici ihracat işlemlerine ilişkin olarak birbiri ile uyumlu olmayan hükümler içermekteydi.

  

2007-32/33 sayılı Tebliğ ile 96-32/16 sayılı Tebliğ yürürlükten kaldırılmış, bunun yerine 2007-32/33 sayılı Tebliğin 22 nci maddesi ile yurt dışı müteahhitlik hizmetlerinin ülke yararına geliştirilmesi ve desteklenmesi amacıyla ilgili kamu ve özel kuruluşlardan bilgi toplanması ile bunlar arasındaki bilgi paylaşımı ve koordinasyona katkıda bulunmak için gerekli tedbirleri alma konusunda Hazine Müsteşarlığına yetki verilmiştir.

  

09.02.2007 tarih ve 26429 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ’in tam metnine buradan ulaşabilirsiniz.

 

Yukarıda yer verilen konuyla ilgili ek bilgiye ihtiyaç duyduğunuzda lütfen tarafımızla irtibata geçiniz.

 

Saygılarımızla,

DRT Yeminli Mali Müşavirlik ve

Bağımsız Denetim A.Ş.