Cahit GÖKÇELİK - Deloitte, Kıdemli Müdür
Gümrük Müsteşarlığının Tecil ve Taksitlendirme ile ilgili 1 Seri Nolu Gümrük Genel Tebliği 06.01.2009 günlü Resmi Gazetede yayımlandı. Tebliğin amacı zor durumda olan borçluların borçlarını ödeyebilmelerine imkan tanımak. Bu Tebliğ ile, aslında zaten uygulaması olan, ancak Gümrükler Kontrol Genel Müdürlüğünün 2008/23 sayılı Genelgesi ile “çok zor durum halinin tespiti” gibi bazı özel hükümlere bağlanmış olan tecil ve taksitlendirmenin, belirli bir tarihe kadar yapılacak başvurular için, ödeme süresi içinde ödenmemiş borcu bulunan bütün yükümlülere koşulsuz olarak tanındığını görmekteyiz. Hiç şüphesiz ki temel gerekçe, mevcut ekonomik kriz nedeniyle zaten borcunu ödeyememiş olan yükümlüleri rahatlatabilmek.
Tecil ve Taksitlendirmeden Yararlanacak Borçlar
Tecil ve taksitlendirme, yalnızca gümrük idaresince takibi ve tahsili yapılan borçlar için geçerlidir. Gümrük idaresince 4458 sayılı Gümrük Kanununa göre karara bağlanan Para Cezalar nedeniyle oluşan borçlar ile gümrük idaresince takip ve tahsil edilen Gümrük Vergisi, Katma Değer Vergisi, Özel Tüketim Vergisi, Toplu Konut Fonu gibi vergi ve benzeri Devlete ait borçlar bu kapsama girmektedir.
Kaçaklılıkla Mücadele Kanunlarının (cari 5607 sayılı Kanun ile mülga 4926 ve 1918 sayılı Kanunlar) uygulaması dolayısıyla ortaya çıkan borçlar Tebliğ kapsamında değildir. Bu nedenle bu borçlar tecil ve taksitlendirme konusu yapılamayacaktır.
Tebliğ kapsamındaki tecil ve taksitlendirme uygulamasından yararlanabilmek için, Tebliğin yayımı tarihi itibariyle ödeme süresi içinde ödenmemiş olan bir borcun var olması gerekmektedir.
Taksitlendirme Süresi ve Faiz Oranı
1 Seri Nolu Gümrük Genel Tebliğine göre taksitlendirme süresi 18 ay olarak öngörülmüştür. İlk taksit ödemesi Şubat 2009’da başlayacak ve taksitler eşit miktarda olacaktır.
Tecil ve Taksitlendirme dolayısıyla uygulanacak tecil faiz oranı yıllık %3 olarak tespit edilmiştir.
Piyasa koşulları ve normal tecil ve taksitlendirme uygulamasında tecil faiz oranının %24 olduğu dikkate alındığında, oranın oldukça cazip olduğu kabul edilmelidir.
Diğer taraftan, tecil kapsamına alınacak borç asıllarına vade tarihlerinden müracaat tarihlerine kadar geçen dönem için gecikme zammı uygulanacak ve bu tutarlar da taksitlendirilecek tutara ilave edilecektir. Bu nedenle gecikme zammını kesmek bakımından müracaatların bir an önce yapılmasında fayda görülmektedir. Ancak, para cezaları için bu şekilde gecikme zammı uygulaması söz konusu değildir.
Teminat
Tecil ve taksitlendirme talebinde bulunacak borçluların bu imkandan yararlanabilmeleri için teminat göstermeleri gerekmektedir. Kabul edilecek teminatlar ile bunların değerlendirmesinin 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılacağı tabiidir.
Ne Zamana Kadar ve Nereye Başvurmak Gerekiyor
Gümrük Müsteşarlığının 1 Seri Nolu Gümrük Genel Tebliğinde öngörülen tecil taksitlendirme uygulamasından yararlanabilmek için yükümlülerin 02.02.2009 günü mesai saati bitimine kadar “amme alacağı takibini yapan gümrük idaresi”ne başvurması gerekmektedir. Başvurular posta ile de yapılabilecektir. APS ve taahhütlü posta ile yapılan başvurularda postaya verme tarihi esas alınacaktır. Adi posta ile başvuru yapılması halinde ise gümrük idaresinin kayıtlarına geçtiği tarih esas alınacaktır. Bu nedenle, hak kaybı yaşamamak bakımından, posta ile yapılacak başvuruların APS veya taahhütlü posta ile yapılmasına özen gösterilmesi gerekmektedir.
Daha Önce Tecil ve Taksitlendirme Konusu Yapılmış Borçlar
Tebliğ ile, daha önce tecil ve taksitlendirmeye konu edilen borçlar ile ilgili olarak, bu borçların ödenmeyen kısımları bakımında geçiş hükümleri getirilmiş ve bunların da Tebliğ ile öngörülen düşük tecil faiz oranından Tebliğin yayımı tarihi itibariyle yararlanmalarına imkan tanınmıştır. Daha önce tecil ve taksitlendirme başvurusu yapmakla beraber başvurusu sonuçlanmayan yükümlülerin ise Tebliğ hükümlerinden yararlanabilmeleri için Tebliğ hükümlerine göre yeniden başvuru yapmaları gerekmektedir.