Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 8 Ocak 2011 tarih ve 27809 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir.
Bu Kanunla birlikte 18 Mayıs 2005 tarihinden 31 Aralık 2015 tarihine kadar işletmeye girmiş/girecek olan yenilenebilir enerji santrallerine 10 yıl süre ile uygulanacak olan elektrik enerjisi satış fiyatları; hidroelektrik veya rüzgar enerjisine dayalı üretim tesisleri için 7,3 ABD Doları cent/kWh, jeotermal enerjiye dayalı üretim tesisleri için 10,5 ABD Doları cent/kWh, biyokütle (çöp gazı dahil) ve güneş enerjisine dayalı üretim tesisleri için 13,3 ABD Doları cent/kWh olarak belirlenmiştir.
|
I Sayılı Cetvel |
|
|
|
Yenilenebilir Enerji Kaynağına Dayalı Üretim Tesis Tipi |
Uygulanacak Fiyatlar
(ABD Doları cent/kWh) |
|
|
a. Hidroelektrik üretim tesisi |
7,3 |
|
|
b. Rüzgar enerjisine dayalı üretim tesisi |
7,3 |
|
|
c. Jeotermal enerjisine dayalı üretim tesisi |
10,5 |
|
|
d. Biyokütleye dayalı üretim tesisi (çöp gazı dahil) |
13,3 |
|
|
e. Güneş enerjisine dayalı üretim tesisi |
13,3 |
|
Bu fiyatlar YEK Destekleme mekanizmasına tabi olan lisans sahipleri için geçerli olacaktır, diğer yandan mekanizmaya tabi olmak istemeyen lisans sahipleri, serbest piyasada enerji satışı gerçekleştirebileceklerdir. Bu mekanizmaya bir sonraki takvim yılında tabi olmak isteyen lisans sahipleri YEK Belgesi alarak, 31 Ekim tarihine kadar EPDK’ya başvurmak zorundadır.
Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi (PMUM), her bir fatura dönemi için, YEK Destekleme mekanizması kapsamında iletim veya dağıtım sistemine verilen elektrik enerjisi miktarı ile I sayılı Cetvelde bahsedilen fiyatların çarpılması neticesinde elde edilen toplam tutarı Türk Lirası cinsinden belirleyerek ilan edecek ve ilgili tedarikçinin ödemekle yükümlü olduğu tutarı; her bir tedarikçinin tüketicilere sattığı elektrik enerjisi miktarının, bu tedarikçilerin tüketicilere sattığı toplam elektrik enerjisi miktarına bölünmesiyle elde edilen ödeme yükümlülüğü oranı dahilinde belirleyecektir. YEK Destekleme mekanizmasının uygulamasına ilişkin usul ve esaslar, EPDK tarafından çıkarılacak yönetmelikte düzenlenecektir.
Diğer yandan, yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı, kurulu gücü azami 500 kW’lık üretim tesisi ile mikro kojenerasyon tesisi kuran gerçek ve tüzel kişiler de, ihtiyaçlarının üzerinde ürettikleri elektrik enerjisini dağıtım sistemine vermeleri halinde, I sayılı cetveldeki fiyatlardan 10 yıl süre ile faydalanabilecektir ve sisteme verilen enerji YEK destekleme mekanizması kapsamında üretilmiş kabul edilecektir.
Yerli Ürün Kullanımının Teşviki
Kanun ile birlikte yerli elektromekanik veya mekanik aksam kullanımı da desteklenmektedir. 31 Aralık 2015 tarihinden önce işletmeye girecek olan yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı santrallerin tesisinde kullanılacak olan aksamın yurtiçinde üretilmiş olması durumunda; bu santrallerde üretilen elektrik enerjisinin satış fiyatı, I sayılı Cetvelde belirtilen fiyatlara, II Sayılı Cetvelde ilgili kaynağa ilişkin olarak belirtilen yerli katkıların ilave edilmesiyle belirlenecektir. Yerli katkı ilavesi 5 yıl süre ile geçerli olacaktır.
|
II Sayılı Cetvel |
|
|
|
Tesis Tipi |
Yurt İçinde Gerçekleşen İmalat |
Yerli Katkı İlavesi
(ABD Doları cent/kWh) |
Maksimum Yerli Katkı ile Ulaşılabilecek Fiyat (ABD Doları cent/kWh) |
|
|
A. Hidroelektrik üretim tesisi |
1-Türbin |
1,3 |
9,6 |
|
|
2-Jeneratör ve güç elektroniği |
1,0 |
|
|
B.Rüzgar enerjisine dayalı üretim tesisi |
1-Kanat |
0,8 |
11,0 |
|
|
2-Jeneratör ve güç elektroniği |
1,0 |
|
|
3-Türbin kulesi |
0,6 |
|
|
4-Rotor ve nasel gruplarındaki mekanik aksamın tamamı (Kanat grubu ile jeneratör ve güç elektroniği için yapılan ödemeler hariç) |
1,3 |
|
|
C.Fotovoltaik güneş enerjisine dayalı üretim tesisi |
1- PV panel entegrasyonu ve güneş yapısal mekaniği imalatı |
0,8 |
20,0 |
|
|
2- PV modülleri |
1,3 |
|
|
3- PV modülünü oluşturan hücreler |
3,5 |
|
|
4- İnvertör |
0,6 |
|
|
5- PV modülü üzerine güneş ışınını odaklayan malzeme |
0,5 |
|
|
D. Yoğunlaştırılmış güneş enerjisine dayalı üretim tesisi |
1- Radyasyon toplama tüpü |
2,4 |
22,5 |
|
|
2- Yansıtıcı yüzey levhası |
0,6 |
|
|
3- Güneş takip sistemi |
0,6 |
|
|
4- Isı enerjisi depolama sisteminin mekanik aksamı |
1,3 |
|
|
5- Kulede güneş ışınını toplayarak buhar üretim sisteminin mekanik aksamı |
2,4 |
|
|
6- Stirling motoru |
1,3 |
|
|
7- Panel entegrasyonu ve güneş paneli yapısal mekaniği |
0,6 |
|
|
E. Biyokütle enrjisine dayalı üretim tesisi |
1- Akışkan yataklı buhar kazanı |
0,8 |
18,9 |
|
|
2- Sıvı veya gaz yakıtlı buhar kazanı |
0,4 |
|
|
3- Gazlaştırma ve gaz temizleme grubu |
0,6 |
|
|
4- Buhar veya gaz türbini |
2,0 |
|
|
5- içten yanmalı motor veya stirling motoru |
0,9 |
|
|
6- Jeneratör ve güç elektroniği |
0,5 |
|
|
7- Kojenerasyon sistemi |
0,4 |
|
|
F. Jeotermal enerjisine dayalı üretim tesisi |
1- Buhar veya gaz türbini |
1,3 |
13,2 |
|
|
2- Jeneratör ve güç elektroniği |
0,7 |
|
|
3- Buhar enjektörü veya vakum kompresörü |
0,7 |
|
Örnek olarak yeni inşa edilecek olan rüzgar enerjisine dayalı bir üretim tesisinin kanat ve türbin kulesini yurtiçinde imal ettirmesi durumunda, tüzel kişi bu tesiste üretilen enerjiyi kWh başına 8,7 ABD Doları cent (7,3+0,6+0,8) olarak satacaktır.
Güneş Enerjisi
31 Aralık 2015 tarihine kadar, yıllık bazda güneş enerjisine dayalı üretim tesislerinin bağlanabileceği trafo merkezleri ve bağlantı kapasiteleri, Temmuz 2011 tarihine kadar, Elektrik İşleri Etüt İdaresi’nin ve TEİAŞ’ın teknik görüşleri alınarak Bakanlık tarafından belirlenecek ve yayımlanacaktır. Kanunda 31 Aralık 2013 tarihine kadar iletim sistemine bağlanacak YEK Belgeli güneş enerjisine dayalı üretim tesislerinin toplam kurulu gücü 600 MW’dan fazla olamayacağı belirtilmektedir.
Ek olarak; güneş enerjisine dayalı lisans başvurularında aynı bölge ve/veya aynı trafo merkezi için birden fazla başvurunun bulunması durumunda TEİAŞ, I sayılı Cetvelde belirtilen fiyatlar üzerinden, fiyatların eksiltilmesi usülüyle yarışma yapacaktır.
Diğer Yenilikler
5346 sayılı Kanun’da 31 Aralık 2012 tarihine kadar devreye alınacak üretim tesisleri için geçerli olan enerji nakil hatlarından izin, kira, irtifak hakkı ve kullanma izni bedelleri için %85 indirim, Kanun değişikliği ile birlikte, 31 Aralık 2015 tarihine kadar devreye alınacak üretim tesisleri için uzatılmış, 31 Aralık 2015 yılına kadar devreye alınacak üretim tesislerine, yatırım ve işletme dönemlerinin ilk 10 yılında, enerji nakil hatlarından izin, kira, irtifak hakkı ve kullanma izni bedelleri için %85 indirim uygulanması öngörülmüştür.
Ek olarak; milli park, tabiat parkı, tabiat anıtı ile tabiatı koruma alanlarında, muhafaza ormanlarında, yaban hayatı geliştirme sahalarında, özel çevre koruma bölgelerinde ilgili Bakanlığın, doğal sit alanlarında ise ilgili koruma bölge kurulunun olumlu görüşü alınmak kaydıyla yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı elektrik üretim tesisleri kurulabilecektir.
Bu Kanun kapsamındaki yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı elektrik enerjisi üretim tesisleri için 29 Haziran 2001 tarihli ve 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun ek 2 nci maddesi hükümleri uygulanmayacaktır.
Kanunda yer alan Geçici Madde uyarınca; YEK Destekleme Mekanizmasına 2011 yılında tabi olmak isteyenler, YEK Belgesi almak ve Kanunda bahsedilen yönetmeliklerin yayımlanmasını takip eden 1 ay içerisinde EPDK’ya başvurmak zorundadır.